ontwerp van pizzaoven of broodoven

Er zijn op internet diverse ideeen over bakovens, broodovens, pizzaovens, steenovens en houtovens te vinden. Belangrijkste verschillen zijn verschillen op het gebied van de vorm en materialen van de ovenkamer en de isolatie ervan.

• Forno Bravo is een Amerikaans commercieel bedrijf dat ter promotie ook een zelfbouw oven beschrijft. Deze oven wordt zowel als pizza oven als broodoven gepositioneerd dus gebruik voor zowel brood als pizza is mogelijk. De ovenkamer van de pizza-oven heeft de vorm van een bolvormige (eigenlijk paraboloide) koepel naar Italiaans model. Isolatie vindt plaats door middel van diverse materialen, met name isolatiedekens en perlite of vermiculite. 
• Een broodoven die met name in Amerika veel gebouwd is en nog steeds wordt, is die van Alan Scott. In zijn boek "the Bread builders" beschrijft hij vrij gedetailleerd hoe je zo'n oven kan bouwen. De ovenkamer heeft de vorm van een (in de lengte gehalveerde) melkbus. Isolatie geschiedt met name met behulp van vermiculite en perlite. Het boek is sowieso een aanrader ook al ga je deze oven niet bouwen. En ja, natuurlijk kan je in deze oven ook pizza bakken.
• Het museum voor oudere technieken beschrijft zeer uitgebreid hoe je een broodoven (of compleet bakhuis) naar traditioneel (Belgisch of Frans) model kunt bouwen. De vorm van de ovenkamer zou je ei-vormig (ook weer in de lengte gehalveerd) kunnen noemen. De gebruikte materialen zijn met name rode metselstenen voor de ovenkamer en zand en stroleem ter isolatie.
• De hierboven genoemde bakovens zijn allemaal direct gestookte of zwarte ovens waarbij de stookkamer gelijk is aan de bakruikmte. Er bestaan ook witte indirect gestookte ovens. Bij een witte oven zijn bakruimte en stookkamer gescheiden waarbij de stookkamer zich meestal onder de bakruimte bevindt. Witte ovens zijn iets moeilijker om te bouwen en goede bouwplannen voor een witte oven zijn lastig te vinden op internet. Voordeel van een witte oven is dat ze meestal efficienter stoken en dat de bakruimte schoon blijft (geen roet en geen as). Bovendien kan de oven tijdens het bakken bijgestookt worden als dat nodig is.

Ik heb zelf een keuze voor de eerste variant gemaakt. Hoe deze koepel gebouwd kan worden is beschreven door Jim Hatch van Forno Bravo. De rest van de oven is min of meer eigen ontwerp, hoewel ik natuurlijk wel met een schuin oog naar andere ontwerpen van broodovens en pizzaovens heb gekeken. Zie hier het vooraanzicht van de broodoven zoals hij moet worden.

De onderbouw van de oven heeft een binnen- en buitenblad. Het binnenblad is van gasbeton blokken. Het buitenblad en de schoorsteenpartij zijn van metselstenen.

De gewapend betonnen haardplaat rust op de gasbeton blokken en is van onderen voorzien van isolatie door middel van perlite. De ovenkamer van de houtoven is gemaakt van vuurvaste stenen. De koepel van de ovenkamer wordt afgesmeerd met een laag kleimortel en voorzien van een isolatielaag van een keramische deken en perlite. De isolatielaag wordt afgewerkt door een stuclaag.

Zie hiernaast hoe verleden en heden met elkaar versmelten... de bovenkant van de gemanipuleerde foto betreft het gehavende gewelf van een oude oven uit Pompeii; de onderkant het nieuwe gewelf van de oven die ik heb gebouwd.